Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 15 Ocak 2025 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlandı. Yapılan düzenlemelerle daha önce tümüyle ücretsiz olan birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamındaki aile hekimliği uygulamasında bazı hizmetlerden ücret alınması başlatıldı.
Düzenlemelerle ilgili 21 Ocak 2025 Salı günü, İstanbul Tabip Odası, Cağaloğlu merkez bürosunda gerçekleştirilen basın toplantısına Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi 2. Başkanı Dr. Pınar Saip, İstanbul Tabip Odası (İTO) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Osman Küçükosmanoğlu, İTO Genel Sekreteri Dr. Ertuğrul Oruç ve İTO Yönetim Kurulu üyesi Dr. Emrah Kırımlı katıldı.
“İktidarın gözü halkımızın cebinde"
Yapılan düzenlemeyi vahim bir gelişme olarak nitelendiren Dr. Pınar Saip şunları dedi:
“İktidarın gözü halkımızın cebinde. Bunun hem halk sağlığına zararlı yanları var hem de koruyucu hizmet vermesi gereken birinci basamak sağlık hizmetlerinin paralı hale getirilmesinin önünün açılması vahim bir gelişmedir. Bundan bir an önce geri dönülmelidir. Bunun dışında çağ dışı yöntemlerin sıradan bir hizmet haline getirilmesi üstelik de ücretli hale getirilmesi gerçek anlamda hizmet almayı da engelleyecektir.”
"Paralı hizmetler birinci basamağın ruhuna aykırıdır”
Sağlık sisteminde işlerin iyi gitmediğini vurgulayan Dr. Osman Küçükosmanoğlu da birinci basamak sağlık hizmetlerinde eziyet yönetmeliğinin getirdiği değişiklikleri şu sözlerle anlattı:
“Sanki aile hekimlerinin derdi paraymış, daha çok para istiyorlarmış gibi kamuoyuna yansıtılarak dendi ki; size bazı para kazanma olanakları yaratacağız. Bu para kazanma olanaklarını yaratan bu değişiklikler de kamuoyuna sanki aile hekimlerinin isteklerinin bir kısmı karşılanıyormuş gibi yansıtıldı. Burada aslında çok büyük aldatmaca var. Bunun aile hekimlerinin talebi olmadığını söylüyoruz. Paralı hizmetler, koruyucu hekimliğin ön planda olduğu birinci basamağın ruhuna aykırıdır.”
"Emeğimizi ve sağlık hakkını savunmaya devam edeceğiz"
Düzenlemeyle birlikte yabancıların birinci basamaktan sağlık hizmeti alamayacağına dikkat çeken Dr. Emrah Kırımlı ise şunları vurguladı:
“Yıllardır bizimle beraber olan, bu ülkede doğan, yabancı diye kabul edilen kişiler bir anda ücretli hale gerildi. Ekonomik krizin arttığı bir ortamda bu durum sağlık hizmetlerinin geriye bırakılması anlamına gelir. Zaten ırkçılık, ayrımcılık memleketin önemli sorunlarından bir tanesi. Biz emeğimizi, sağlık hakkını savunmaya devam edeceğiz”
Basın açıklamasını Dr. Ertuğrul Oruç okudu.
Açıklamada sağlığın hak olmaktan çıkarılması ve piyasaya açılma süreci aktarıldı, AKP’nin 2003 yılında başlattığı Sağlıkta Dönüşüm Programı’na ve 2005 yılında Sağlık Ocakları yerine Aile Hekimliği’ne geçilmesine değinildi. Açıklamada şunlar ifade edildi:
“15 Ocak 2025’te Aile Hekimliği yasasında yapılan değişiklikle İl Sağlık Müdürlükleri bünyesinde döner sermaye işletmeleri kurularak birinci basamak sağlık hizmetlerinin paralı hale getirilmesi kurumsallaşmış oldu. Döner sermaye işletmesinde toplanacak paranın bölüşüm mekanizması ise muğlâk bırakıldı. Ayrıca çıkan yasayla Aile Hekimleri’nin verebildiği bazı raporlar da (ehliyet, spor yapabilir vb.) artık paralı hale gelecek.”
Açıklamanın devamında Sağlık hizmetlerinde “Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT)” adı altında yapılan uygulamalar yeni yasa değişikliğiyle beraber akupunktur ve fitoterapi uygulamasıyla Aile Hekimliği sistemine girmiş olacağı belirtildi. Yasada bu GETAT hizmetlerinin mesai dışı saatlerde, ücretli olarak verileceği belirtiliyor.
Açıklamanın devamında ise şunlara değinildi:
“Aile Hekimlerimizin ve Aile Sağlığı çalışanlarımızın özlük haklarını ve çalışma koşullarını kötüleştiren, halkın ASM’lerden sağlık hizmeti almasını güçleştiren “Eziyet Yönetmeliği”nin geri çektirilmesi için mücadeleleri 2024 Kasım ayından beridir devam etmekte. Biz İTO olarak, bu mücadeleye yeni çıkan yasa maddelerini de ekleyip Aile Hekimliği’nin ve toptan bir sağlık sisteminin paralı hale getirilmesine karşı mücadelemize devam edeceğiz.”