İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu şube binasında düzenlen basın toplantısında “Marmara Bölgesi Hapishaneleri 2024 yılı hak ihlalleri raporu”nu açıkladı.
2024 yılında 174’ü Marmara Bölgesi hapishanelerinden ve 106’sı Marmara Bölgesi dışı hapishanelerden olmak üzere toplam 280 başvurunun yapıldığı belirtilen raporda başvuruların geldiği hapishaneler şöyle sıralandı:
“Marmara/Silivri Kampüs CİK, Marmara Kadın Kapalı CİK, Kırklareli CİK , Kırklareli E Tipi CİK, Çorlu Yüksek Güvenlikli CİK, Çorlu Karatepe CİK, Çorlu Karatepe Açık CİK, Kandıra 1 ve 2 nolu F Tipi CİK, Kandıra Açık CİK, Tekirdağ 1 ve 2 nolu F Tipi CİK, Tekirdağ Çorlu Çocuk CİK, Bakırköy Kadın Kapalı CİK, Metris R Tipi CİK, Maltepe 1 Nolu L Tipi CİK, Maltepe 2 nolu L Tipi CİK, Ümraniye Kapalı CİK, Paşakapısı CİK, Edirne F Tipi CİK, Gebze M Tipi CİK, Kartal Açık CİK, Hendek Kadın Açık CİK, Bandırma T Tipi CİK, Bolu F Tipi CİK, Bodrum S Tipi CİK, Diyarbakır Kayapınar 3 nolu T Tipi CİK, Antalya S Tipi CİK, Erzurum Dumlu 2 nolu CİK , Erzurum Sungurlu T Tipi CİK , Erzurum Dumlu 1 nolu CİK, Elazığ 2 nolu T Tipi CİK, Sincan 1 nolu F Tipi CİK, Sincan Kadın Kapalı CİK , Denizli Kocabaş T Tipi CİK, Düzce Çilimli T Tipi CİK, Trabzon Beşikdüzü Kapalı CİK, Trabzon Beşikdüzü T Tipi CİK, Kırşehir S Tipi CİK, Manisa Akhisar T Tipi CİK, Bolvadin T Tipi CİK, Samsun Kavak Açık CİK, Samsun Kavak S Tipi CİK, Rize Kalkandere Kapalı CİK, Tarsus Kadın Kapalı CİK, Malatya Akçadağ T Tipi CİK, Bolvadin T Tipi CİK, Adana Suluca 1 nolu CİK, Erzincan Kapalı CİK, Burdur Yüksek Güvenlikli CİK, Irak Rusava Kadın CİK, Filipinler CİK.”
Hapishanelerin kapasitelerini aşan doluluğuna dikkat çekilen raporda yaşam hakkı ihlali başta olmak üzere bazı ihlal verileri şöyle aktarıldı:
“*5 Aralık 2024 günü, 2024 yılında 11 aylık sürede 709 mahpusun hastalık nedeniyle yaşamını yitirdiğini açıklayan Adalet Bakanlığı ve yetkililerin, bu can yakıcı soruna yeni hapishaneler yaparak cevap vermeleri, birer cinayete dönüşen mahpus ölümlerinin devam edeceğini göstermektedir.
*1 Ocak 2021’de yürürlüğe giren Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmelik gereğince her hapishanede oluşturulan İdare ve Gözlem Kurulu’nun çalışmaları ile hak ihlallerinin artışı doğrudan bağlantılı. Bu süreçte mahpusların hapiste geçirdikleri infaz süreleri hukuki dayanaktan yoksun kararlarla uzatıldı, ifade özgürlükleri daha fazla baskılandı ve yargı baskısı arttı. Ayrıca 6415 Sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında mahpuslarla dayanışma da suç haline getirildi ve mahpus yakınları ve hak savunucuları üzerinde ciddi bir yargı baskısı oluşturuldu. Bu kapsamda hakkında 4 yıl 2 ay hapis cezası verilen komisyon üyemiz Hatice Onaran, halen hapiste tutuluyor.”
Raporların hazırlanış amacı şu ifadeler kullanılarak aktarıldı:
“Mahpusların sesini duvarların dışına taşırarak farkındalık yaratmak, sorunun büyüklüğüne dikkat çekmek, yetkilileri hak ihlallerini önleme konusunda adım atmaya zorlamak, topluma duyarlılık çağrısı yapmak amacı ile yaptığımız izleme ve belgeleme çalışmalarının bir parçası olarak bu rapor; ağırlıklı olarak Marmara bölgesinde bulunan hapishanelerden İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi’ne 2024 yılında yapılan hak ihlali başvuruları ve gönüllü dernek avukatlarımızın hapishanelere yapılan ziyaretlerinden edindikleri bilgilerin derlenmesiyle oluşmuştur.”